Utangulizi wa somo


Kujiamini ni uwezo wa mtoto kujitambua, kuthamini uwezo wake na kuwa na ujasiri wa kufanya mambo mbalimbali bila hofu kubwa ya kushindwa. Watoto wengi huanza kujenga hali ya kujiamini tangu wakiwa wadogo kupitia namna wanavyotendewa na wazazi, walimu na watu wanaowazunguka. Mtoto anayekuwa katika mazingira ya kuthaminiwa na kusikilizwa huwa na nafasi kubwa ya kukuza uwezo wa kujiamini na kushiriki vizuri katika masomo, michezo na maisha ya kijamii.


Sasa tuingie kwenye somo letu


1. Kumpongeza mtoto kwa jitihada zake


Mzazi anapaswa kuthamini jitihada za mtoto hata kama hajafanikiwa kikamilifu. Hii humfanya mtoto aone kuwa ana uwezo wa kuendelea kujifunza na kujaribu tena.


Kwa mfano:




  • “Umejitahidi sana.”




  • “Naona umeendelea kuliko jana.”




  • “Hongera kwa kujaribu.”




Pongezi zinapaswa kulenga jitihada na maendeleo, si matokeo pekee.


2. Kuepuka kumdhalilisha mtoto


Maneno makali, kejeli au kumfananisha mtoto na wengine vinaweza kuharibu hali yake ya kujiamini. Mtoto anayesikia kuwa hafai mara kwa mara huanza kuamini kuwa hana uwezo.


Mzazi anatakiwa:




  • Kuepuka matusi na dharau




  • Kuepuka kulinganisha watoto




  • Kusahihisha makosa kwa utulivu




  • Kumwelekeza mtoto kwa heshima




3. Kumsikiliza mtoto


Mtoto anapopewa nafasi ya kueleza mawazo yake hujiona kuwa anathaminiwa. Hali hii humsaidia kuwa na ujasiri wa kuzungumza na kushiriki katika mazingira mbalimbali.


Mzazi anaweza:




  • Kumsikiliza bila kumkatiza




  • Kujibu maswali yake kwa utulivu




  • Kuheshimu hisia zake




  • Kumtia moyo kueleza mawazo yake




4. Kumruhusu mtoto kufanya mambo mwenyewe


Watoto hujenga kujiamini wanapopewa nafasi ya kufanya baadhi ya shughuli kwa uwezo wao.


Kwa mfano:




  • Kujipangia vifaa vya shule




  • Kujivisha nguo




  • Kufanya kazi ndogo za nyumbani




  • Kujibu maswali mwenyewe




Mzazi anapaswa kumuongoza mtoto bila kumfanyia kila kitu.


5. Kumtia moyo wakati wa kushindwa


Kushindwa ni sehemu ya kujifunza. Mtoto anayesaidiwa kuelewa kuwa makosa ni kawaida huwa na uwezo mkubwa wa kuendelea kujaribu.


Mzazi anaweza kusema:




  • “Makosa hutusaidia kujifunza.”




  • “Usikate tamaa, jaribu tena.”




  • “Kila mtu hujifunza hatua kwa hatua.”




Kauli hizi humsaidia mtoto kuona changamoto kama nafasi ya kujifunza badala ya mwisho wa uwezo wake.


6. Kumpa nafasi ya kushiriki maamuzi madogo


Mtoto anapopewa nafasi ya kuchagua baadhi ya mambo hujifunza kuwajibika na kuamini uwezo wake wa kufanya maamuzi.


Kwa mfano:




  • Kuchagua nguo za kuvaa




  • Kuchagua kitabu cha kusoma




  • Kupanga muda wa kufanya kazi za nyumbani




Hii humjengea mtoto hisia kuwa mawazo yake yana thamani.


7. Kuonyesha upendo na kukubalika


Mtoto anayehisi anapendwa huwa na utulivu wa kihisia na uwezo mkubwa wa kujiamini. Upendo wa mzazi humfanya mtoto ajione wa muhimu hata anapokosea.


Mzazi anaweza kuonyesha upendo kupitia:




  • Mazungumzo mazuri




  • Kumkumbatia mtoto




  • Kumtia moyo




  • Kutumia muda pamoja naye




8. Kumjengea uwezo wa kuwasiliana


Mtoto anayejifunza kuzungumza vizuri na watu wengine huwa na ujasiri zaidi katika jamii na shuleni.


Mzazi anaweza kusaidia kwa:




  • Kumfundisha kusalimia




  • Kumruhusu kuzungumza mbele ya watu




  • Kumsomea hadithi




  • Kumfundisha kueleza hisia zake




Hitimisho




  • Kujiamini kwa mtoto huanza kujengwa nyumbani.




  • Pongezi na hamasa humsaidia mtoto kuthamini uwezo wake.




  • Kudhalilisha mtoto kunaweza kuharibu hali yake ya kujiamini.




  • Mtoto anayesikilizwa hujenga ujasiri wa kujieleza.




  • Upendo, uvumilivu na nafasi ya kujifunza kutokana na makosa humsaidia mtoto kuwa na kujiamini katika maisha yake.