Utangulizi wa somo
Maendeleo ya mtoto katika kujifunza hayapaswi kuachwa mikononi mwa shule pekee. Mzazi ana jukumu muhimu la kufuatilia namna mtoto anavyoendelea kielimu, kitabia na kiufahamu. Ufuatiliaji mzuri humsaidia mzazi kuelewa uwezo wa mtoto, changamoto anazopitia na maeneo yanayohitaji msaada zaidi. Pia humjengea mtoto hamasa na hisia kwamba elimu yake inathaminiwa.
Sasa tuingie kwenye somo letu
1. Kufuatilia kazi za shule
Mzazi anapaswa kuangalia mara kwa mara kazi anazopewa mtoto shuleni pamoja na namna anavyozifanya. Hii humsaidia mzazi kuelewa:
Masomo anayoyamudu mtoto
Maeneo anayopata ugumu
Nidhamu ya mtoto katika kujifunza
Mzazi anaweza:
Kukagua madaftari
Kuangalia kazi za nyumbani
Kufuatilia alama za mazoezi na mitihani
Kuuliza mtoto aelezee alichojifunza
2. Kuzungumza na mtoto kuhusu masomo
Mazungumzo ya kawaida yanaweza kutoa taarifa nyingi kuhusu maendeleo ya mtoto. Mtoto anapopewa nafasi ya kueleza mambo anayojifunza, huonyesha kiwango chake cha uelewa na kujiamini.
Mzazi anaweza kuuliza:
“Leo umejifunza nini?”
“Ni somo gani limekuwa gumu?”
“Ni jambo gani limekufurahisha shuleni?”
Maswali haya humsaidia mtoto kufikiri na kukumbuka alichojifunza.
3. Kushirikiana na walimu
Walimu wana nafasi kubwa ya kuona mwenendo wa mtoto darasani. Ushirikiano kati ya mzazi na mwalimu husaidia kubaini changamoto mapema.
Mzazi anapaswa:
Kuhudhuria mikutano ya shule
Kuuliza maendeleo ya mtoto
Kufuatilia tabia ya mtoto darasani
Kushirikiana kutafuta suluhisho la changamoto
Hata mtoto akiwa na uwezo mzuri darasani, bado ni muhimu mzazi kuendelea kufuatilia maendeleo yake.
4. Kuchunguza tabia ya mtoto nyumbani
Maendeleo ya ujifunzaji huonekana pia kupitia tabia za mtoto nyumbani. Mtoto mwenye hamasa ya kujifunza mara nyingi:
Huuliza maswali
Hupenda kusoma
Hupenda kueleza mambo mapya
Huonyesha udadisi wa kutaka kujua
Lakini mtoto anayepata changamoto anaweza:
Kukwepa kusoma
Kukosa umakini
Kuonyesha hofu kuhusu shule
Kushuka ghafla kitaaluma
Dalili hizi zinahitaji ufuatiliaji wa karibu.
5. Kuweka muda maalumu wa kujifunza
Mzazi anapoweka ratiba ya kujifunza nyumbani huwa rahisi kuona maendeleo ya mtoto kila siku.
Katika muda huo mzazi anaweza:
Kumsikiliza mtoto akisoma
Kumsaidia kufanya mazoezi
Kuangalia kasi ya uelewa wake
Kubaini maeneo yenye changamoto
Ufuatiliaji wa mara kwa mara huwa bora kuliko kusubiri matokeo ya mwisho wa muhula.
6. Kulinganisha maendeleo ya mtoto na uwezo wake mwenyewe
Mzazi anatakiwa kuangalia maendeleo ya mtoto kulingana na hatua alizokuwa nazo hapo awali, si kwa kuwalinganisha watoto wengine.
Kwa mfano:
Kama mtoto alikuwa hawezi kusoma lakini sasa anaweza kusoma sentensi fupi, hiyo ni hatua ya maendeleo.
Kama alikuwa anaogopa kuuliza maswali lakini sasa anashiriki darasani, hiyo pia ni maendeleo.
Kulinganisha watoto kupita kiasi kunaweza kupunguza kujiamini kwa mtoto.
7. Kutambua changamoto za mapema
Baadhi ya watoto hupata changamoto katika kusoma, kuandika, kuhesabu au kuzingatia masomo. Mzazi anayefuatilia maendeleo ya mtoto mapema anaweza kusaidia kupata suluhisho kabla tatizo halijakuwa kubwa.
Mzazi anapaswa kuchukua hatua ikiwa:
Mtoto anashuka sana kitaaluma
Anaepuka shule au masomo
Anaonekana kuchoka sana wakati wa kujifunza
Ana matatizo makubwa ya kuelewa maelekezo
Katika hali hizi, ushauri wa mwalimu au mtaalamu unaweza kusaidia.
Hitimisho
Ufuatiliaji wa mzazi una mchango mkubwa katika maendeleo ya mtoto.
Kuzungumza na mtoto kuhusu masomo huongeza uelewa na ukaribu.
Ushirikiano kati ya mzazi na mwalimu husaidia kubaini changamoto mapema.
Kufuatilia tabia na kazi za mtoto humsaidia mzazi kuelewa maendeleo yake.
Mtoto anayefuatiliwa kwa karibu hupata hamasa zaidi ya kujifunza.